نوشتن درباره هديه تهراني به عنوان يك بازيگر خوب، كار چندان ساده اي نيست چرا كه در پرونده بازيگري او به همان اندازه كه فيلمهاي خوب به همراه كارگردانان حرفه اي ديده مي شود نام فيلمهاي گيشه پسند و كارگردانان تجاري سازهم وجود دارد.هديه تهراني درشرايطي از سال 1375 وارد عرصه بازيگري شد كه سينماي آن روز ايران هم به شدت دنبال چهره اي تازه از زن بود تا حضور زن بر روي پرده ه از حالت كليشه خود خارج گردد و چهره تهراني چنين ويژگي را داشت او بر خلاف گذشته زني رانمايش داد كه جدي، سرد، و خشن بود زني كه به كسي متكي نبوده و به هرشكل ممكن حق خود را مي خواهد بدست بياورد.هديه تهراني براي ورود بسيار منتظر ماند و بازي در فيلمهاي ؛بودن يا نبودن ، روز واقعه و ليلا را به دلايلي نپذيرفت تا اينكه با فيلم سلطان ساخته مسعود كيميايي پا به عرصه سينما گذاشت .پس ازسلطان ،فريدون جيراني براي تريلر جنايي خود قرمز از او دعوت مي كند و تهراني در كنار محمد رضا فروتن كه او نيز تازه به جمع ستارگان سينما پيوسته بود مي درخشد. شوكران ساخته سال 77 بهروز افخمي او را در نقش چالش برانگيزقرار داد و بسياري او را ستودند تا جايي كه عنوان كردند در صحنه هاي انتهايي فيلم گريه مي كند و فرم چهره اش در هم مي ريزد . نشان از قدرت بازيگري دارد نماي زيباي كلوزآپ برايش معنايي ندارد. در اين فيلم براي دومين بار با فريبرز عرب نيا همبازي مي شود و تقريبا او را از پا در مي آورد . سياوش به كارگرداني سامان مقدم تنها نقطه مثبت و قدرتمندي كه داشت حضور تهراني بود سالها بعد در ساخته جوان پسند سيروس الوند دستهاي آلوده بازي مي كند كه علي رغم داشتن ستاره هاي چون پور عرب و امين حيايي نمي تواند نقطه درخشاني در كارنامه هديه باشد گر چه جنبه تجاري فيلم آنقدر بالا بود كه مي توان آن را اشتباهي در روند حرفه اي او تلقي نمود.همكاري مجدد او با سامان مقدم به فيلم پارتي منجر مي شود كه در گيرودار فضاي سياسي ايران در سالهاي 78 و 79اكران مي شود و حذف چند دقيقه از آن مضمون تند و تيزش آن را به يك اثر جنجالي بدل مي كند و علاوه بر آن فروش بالاي فيلم نيز مي شود . آبي با بازي بهرام رادان و كارگرداني حميد لبخنده با استقبال مناسبي روبرو مي شود و بعد از آن دوباره احمد اميني همراه مي شود تا پس از غريبانه در دومین همکاری چتري براي دو نفر ساخته شود . پس از آن يك اثر ضعيف به نام زمانه را بازي مي كند و بعد در ساخته جنجالي ناصر تقوايي با عنوان كاغذ بي خط در كنار خسرو شكيبايي بازي مي كند كه به يكي از بهترين بازي هاي او تبديل مي شود.پس از آن در كنار تيمي از بزرگان به بازي در خانه اي روي آب ساخته بهمن فرمان آرا مي پردازد سال 81 را بازي در آبادان ساخته ماني حقيقي آغاز مي كند و همان سال قرار مي شود تا در دومين ساخته تقوايي با نام رومي وزنگي بازي كند كه به دلايلي پروژه متوقف مي شود و اين فيلم هرگز ساخته نمي شود . همان سال در دنيا كمدي اجتماعي ساخته منوچهر مصيري بازي مي كند و در كنار محمد رضا شريفي نيا بازي روان و يك دستي را از خود به نمايش مي گذارد فيلم با فروش فوق العاده اي روبرو مي شود . بعد از آن در كمدي دختر ايروني در كنار امين حيايي مي درخشد و سپس در درام جنگي جايي براي زندگي به كارگرداني محمد رضا بزرگي نيا ايفاي نقش مي كند . شبانه از جمله كارهاي جديد او است كه هنوز به نمايش در نيامده .تهراني به خاطر فيلم قرمز برنده سيمرغ بلورين بهترين بازيگر نقش اول زن از هفدهمين جشنواره فيلم فجر شده است . تهراني با حضور در پروژه پر هزينه دوئل نقشي كوتاه بر عهده گرفت كه مصداقي بود بر توانايي هاي گيشه سازي او.
این روزها کمتر کسی است که از ستاره ده سال اخیر سینمای ایران خبر موثقی داشته باشد. هرچند که به روال همیشه همچنان سیل فیلمنامههاست که بهسوی هدیه تهرانی روان است و کمتر طرح و فیلمنامهای پیدا میشود که یکبار به او پیشنهاد نشده باشد؛ اما پاسخی دریافت نمیشود. در این دو سال که هدیه تهرانی علاقه به طراحی صحنه و دکوراسیون هم پیدا کرده، فیلمنامههای پیشنهادی به انضمام سمت مدیریت طراحی صحنه هم هستند؛ با این همه کمتر پیشنهادی پاسخ مثبت میگیرد. از آخرینباری که هدیه تهرانی مقابل دوربین رفته بیش از 3 سال میگذرد. بهروز افخمی برای فیلم جنجالیاش "فرزند صبح" از تهرانی در نقش دايه حضرت امام خمینی (ره) استفاده کرد. هرچند که همین انتخاب هم جنجالهای فراوانی را به همراه داشت. بعد از این فیلم تهرانی هیچ پیشنهاد جدیدی را نپذیرفته است. او البته در این 2 سال برای بازی در 3 فیلم مختلف تا پای قرارداد هم پیش رفت. برای "سه زن" قرارداد هم امضا کرد و نامش در لیست عوامل فیلم هم قرار گرفت؛ اما نهایتا بنا به دلایلی که هیچگاه اعلام نشد از بازی در فیلم انصراف داد و سازندگان هم با نیکی کریمی به توافق رسیدند. ابراهیم حاتمیکیا هم برای آنکه جمع بازیگران فیلم "دعوت" از هر نظر تکمیل باشد بهعنوان اولین گزینه، هدیه تهرانی را در نظر داشت. تهرانی هم به دفتر حک فیلم آمد و با این امتیاز که هر نقشی را پسندید بازی کند، با سازندگان فیلم قرارداد بست. تهرانی برای نقش خانم دکتر که در تمام اپیزودها حضور داشت به توافق رسید؛ اما درحالیکه قرارداد هم امضا شده و همهچیز مرتب بهنظر میرسید، ناگهان ورق برگشت و تهرانی هم به جمع بازیگران انصرافي دعوت پیوست. نقشی که تهرانی نپذیرفت، نهایتا کتایون ریاحی ایفا کرد. اما جدیترین فیلمی که در دو سال اخیر نام تهرانی برای بازی درآن مطرح شد "دایره زنگی" بود؛ فیلمی که در دفتر "بشرا فیلم" تولید میشد و رابطه نزدیک تهرانی با صاحبان این دفتر زبانزد است. "دایره زنگی" هم از فیلمهای پر بازیگر دوسال اخیر سینمای ایران است که تهرانی هم گزینه ایفای نقش یکی از ساکنان آپارتمان فیلم بود؛ اما درحالیکه سیدجمال ساداتیان تهیهکننده فیلم تا آخرین روزهای فیلمبرداری اعلام میکرد که تهرانی بهزودی مقابل دوربین خواهد رفت و تمام خبرها درباره کنارهگیری این بازیگر از فیلم را تکذیب میکرد، نهایتا «دایره زنگی» هم بدون تهرانی ساخته شد. در این مدت هدیه تهرانی تجربیات سراسر متفاوتی داشته است. در مقطعی بهعنوان دستیار کارگردان با فیلمساز جهانی سینمای ایران عباس کیارستمی همکاری کرد. پروژه "شیرین" که براساس طرح کوتاهی تبدیل به فیلم بلندی شد، علاوه بر حضور هدیه تهرانی در مقابل دوربین از او بهعنوان دستیار کارگردان و برنامهریز پروژه هم استفاده میکرد.این دومین همکاری تهرانی با فیلمسازان بینالمللی سینمای ایران بود. او پیش از این با بهمن قبادی دیگر کارگردان محبوب جشنوارهها در فیلم "نیوه مانگ"به همین شیوه کار کرده بود؛ فیلمی که اجازه نمایش در ایران پیدا نکرد و البته به روال معمول DVD هایش به ایران رسید و علاقهمندان تهرانی بعد از مدتها او را دیدند؛ هرچند با یک «تهرانی» سراسر متفاوت روبهرو شدند که کمتر نشانی از آن تصاویر در ذهن داشت.یک سالی است که تمام تلاشها برای بازگرداندن هدیه تهرانی به سینما بیسرانجام بوده. او حتی به پیشنهاد اصغر فرهادی کارگردانی که بسیار به آثارش علاقه دارد پاسخ رد داد. "درباره الی" هم بیتهرانی ساخته شد تا فکر بازگشت تهرانی به سینمای ایران تا اطلاع ثانوی بعید باشد. اما هدیه تهرانی چرا این میزان نسبت به سینما و بازیگری بیعلاقه شده است؟ آیا او با این سینما قهر کرده؟ پاسخ این سوال را حتی نزدیکترین دوستان تهرانی در سینما هم بهدرستی نمیدانند. با این همه، بیشتر تحلیلها معطوف به روحیات خاص او و البته شرایط امروز سینمای ایران است. یک کارگردان شناخته شده سینمای ایران که سابقه همکاری با تهرانی را دارد در پاسخ به این سوال که آیا تهرانی نسبت به سینما دلزده شده، با اشاره به روحیه خاص تهرانی می گوید: «تهرانی در دورهای چهره شد که سینمای ایران مسیر خاصی را میپیمود؛ دورانی که مضامین خاص، اجازه طرح در سینما پیدا کردند و تهرانی بهنوعی به شمایل این سینما بدل شد. بعد این نوع سینما به تکرار افتاد و همه از تهرانی یک انتظار داشتند. او هم به کل از کلیشهسازی پرهیز میکند و نسبت به سینمای جریان روز و عام دافعه پیدا کرد». این کارگردان نتیجه میگیرد: مجموع این اتفاقات سبب شد که تهرانی به سمت رشتههای دیگری در سینما برود؛ از قبیل دستیاری و فراهم کردن سرمایه و طراحی صحنه». این فیلمساز با بیان اینکه ظاهرا این تجربهها هم چندان برای تهرانی جذاب نبوده، از علاقههای جدید این بازیگر به رشتههای دیگر هنری مانند تئاتر صحبت میکند. اشاره این فیلمساز به نمایشی است که در سالن سایه تئاتر شهر اجرا شد و نام هدیه تهرانی بهعنوان طراح صحنه آن به چشم میخورد. رضا گوران کارگردان این نمایش، پیش از این در گفتوگویی درباره چگونگی همکاری تهرانی با این نمایش گفته بود: «من متن نمایشنامه را برای ایشان فرستادم. کار را خواندند و خوششان آمد و باهم به توافق رسیدیم». استقبال از اجرای «یرما» با طراحی صحنه تهرانی که به گفته منتقدان تئاتری، بهشدت چشمنواز و تاحدودی غیرتئاتری بود و جالب اینجاست که تهرانی ظاهرا کمترین حضور را در جریان اجرا و شکلگیری این نمایش داشته و کاملا جدا از گروه فعالیت کرده است. یکی از دوستان سینمایی تهرانی، میگوید که هدیه تهرانی در ماههای اخیر بهطور کامل از سینما فاصله گرفته و فعالیتهای دیگری از قبیل طراحی دکوراسیون داخلی و همچنین نظارت بر امور ساختمانی انجام میدهد. به گفته این منبع مطلع، فعالیتهای اقتصادی تهرانی با مشارکت یکی از تهیهکنندگان فعال سینما انجام میشود که البته بهطور کامل خارج از زمینههای مرتبط با سینماست. از هدیه تهرانی هماکنون 4 فیلم آماده نمایش است که هرکدام به دلیلی تابهحال بر پرده سینماها نرفتهاند. «نیوه مانگ» به کارگردانی بهمن قبادی که به دلیل شائبههای خاص مضمونی، پروانه نمایش نگرفته است. دیگری «نسل جادویی» ساخته ایرج کریمی که 3 سال پیش کار تولیدش انجام شد و از آن زمان تابهحال بنا به دلایل مختلفی از قبیل اختلاف تهیهکننده و کارگردان و پیدا نشدن پخشکننده و سرانجام شایعاتی درباره فضای خاص داستان و تواناییهای غیرطبیعی شخصیتهایش نتوانسته اکران شود؛ درحالیکه ظاهرا توانسته پروانه نمایش بگیرد. فیلم دیگر «شبانه» است که تهرانی علاوه بر بازی در آن کمکهای فراوانی در راستای فراهم شدن سرمایه آن کرده؛ این فیلم تنها در جشنواره بیستوسوم فیلم فجر (سال 1383) به نمایش درآمد و از آن زمان تابهحال به شکل مبهمی اکران نشده است. هرچند هر از گاهی اخباری مبنی بر اکران قریب الوقوعش منتشر میشود. آخرین فیلم هم «فرزند صبح» است که هنوز به شکل کامل آماده نمایش نشده و ظاهرا مراحل فنیاش هم مانند فیلمبرداری قرار است چند سالی بهطول انجامد. به این جمع، «شیرین» عباس کیارستمی را هم میتوان افزود که البته انتظار اکرانش کمی بیهوده است.«او عادت دارد راهی را که در پیش میگیرد تا ته میرود». این جمله را چند ماه پیش بهمن قبادی در پاسخ به سوال یک نشریه درباره تهرانی گفت. اگر این جمله قبادی را درست بدانیم، باید این مدعا را بپذیریم که تا اطلاع بعدی سینمای ایران هدیه تهرانی نخواهد داشت.امضای قرارداد همکاری در پروژهانیمیشنی تهران 1500 در کنار بهرام رادان ،مهران مدیری ،گوهر خیراندیش و...آخرین پروزه نهایی شده هدیه تهرانی است که قرار است به عنوان صدا پیشه در این کار همکاری داشته باشد .
منبع-وبلاگ فرزاد حسنی
